Is bamboe duurzaam? De feiten over groei, CO₂ en transport

Is bamboe duurzaam? Het korte antwoord

Bamboe groeit snel, hoeft na de oogst niet opnieuw te worden geplant en legt tijdens de groei CO₂ vast. Daardoor is het een bijzonder gunstig bouwmateriaal. Maar ‘duurzaam’ is een woord dat snel wordt gebruikt. Daarom baseren we ons hieronder op wetenschappelijk onderzoek: de levenscyclusanalyse (LCA) die MOSO samen met de TU Delft liet maken.

Hoe snel groeit Moso-bamboe?

De reuzenbamboe Moso (Phyllostachys edulis) is de meest gebruikte bamboesoort voor bouwmaterialen.

• Groei: in het groeiseizoen kan een scheut tot wel een meter per dag groeien. Een stengel wordt tot circa 20 meter hoog.
• Oogstrijp: na vier tot vijf jaar. Ter vergelijking: eiken heeft 80 tot 120 jaar nodig.
• Oogst zonder kaalslag: alleen volgroeide stengels worden gekapt. Het wortelstelsel blijft intact en maakt elk jaar nieuwe stengels, zodat het bos niet kleiner wordt. Elk jaar wordt ongeveer 20 tot 25 % van de volgroeide stengels geoogst. Regelmatig oogsten versterkt de groeikracht van het bos zelfs.
• Opbrengst: circa 5 m³ verwerkbaar materiaal per hectare, elk jaar opnieuw.

De bamboebossen liggen in het middengebergte van China, onder meer in Zhejiang, Fujian, Anhui en Jiangxi. In China groeit Moso op circa 7 miljoen hectare.

Waar ontstaat de CO₂-uitstoot?

MOSO liet als een van de eerste bedrijven in de bamboesector een volledige levenscyclusanalyse maken volgens ISO 14040/44. Het onderzoek werd uitgevoerd aan de TU Delft en gepubliceerd rond de klimaatconferentie COP21 in Parijs (2015). Van oogst tot fabriekspoort ziet de verdeling er zo uit:

De belangrijkste conclusie: niet het transport is het grootste probleem, maar de energiemix in China. Naarmate daar meer duurzame energie wordt opgewekt, daalt de voetafdruk van bamboe verder.

Hoe wordt de balans CO₂-neutraal?

Drie mechanismen zorgen ervoor dat de massieve MOSO-producten over hun hele levenscyclus CO₂-neutraal of beter uitkomen:

1. Vastleggen tijdens de groei. Bamboe neemt CO₂ op via fotosynthese, sneller dan de meeste bomen. In stengels, wortels en bodem wordt volgens onderzoek 6 tot 13 ton koolstof per hectare per jaar vastgelegd.
2. Opslag in het product. Een vloer die tientallen jaren in een woonkamer ligt, houdt die koolstof al die tijd vast.
3. Energie aan het eind van de levensduur. Wordt de vloer uiteindelijk in een biomassacentrale verbrand, dan vervangt de opgewekte energie fossiele brandstof. Er komt alleen de koolstof vrij die eerder uit de lucht is gehaald.

En de verscheping vanuit China?

Voor de verscheping wordt scheepsdiesel verstookt. Omgerekend per vierkante meter vloer is dat op een groot containerschip weinig. Een schip vervoert per reis zeer veel vracht, een vrachtwagen veel minder. Hout dat over een grote afstand per vrachtwagen komt, kan daardoor belastender zijn dan bamboe per schip naar Rotterdam.

Hoeveel CO₂ bamboe vastlegt, laat een rekenvoorbeeld van MOSO zien: de jaarlijkse oogst van één hectare Moso-bamboe, verwerkt tot 5 m³ Bamboo X-treme®, legt circa 8.300 kg CO₂ vast – meer dan de uitstoot van drie retourvluchten Amsterdam–Hongkong.

Bamboe vergeleken met Europees eiken

Beide zijn duurzame keuzes. Bamboe wint op groeisnelheid en herstel: het bos levert elk jaar opnieuw, zonder herplant. In opbrengst per hectare is het verschil met eiken kleiner, en eiken wint op afstand. Wie uitsluitend regionaal wil kopen, is met FSC-eiken goed geholpen; wie een harde, snel hernieuwbare vloer zoekt, vindt die in bamboe.

Keurmerken en certificaten

• FSC®: bamboe kan als niet-houtig bosproduct binnen het FSC-systeem worden gecertificeerd. De meeste MOSO-producten zijn op aanvraag FSC-gecertificeerd leverbaar; Bamboo Forest en Bamboo Prestige zijn standaard FSC®-gecertificeerd.
• EPD: een milieuproductverklaring (volgens EN 15804) die CO₂-voetafdruk en milieu-impact vastlegt. MOSO heeft EPD’s voor de massieve bamboeproducten.
• BREEAM en LEED: MOSO-producten kunnen bijdragen aan punten in deze duurzaamheidsbeoordelingen voor gebouwen.
• Emissie: de vloeren voldoen aan emissieklasse E1 en zijn ook in E0 leverbaar.

Wat we niet verzwijgen

• De energiemix in China is de grootste bron van CO₂. MOSO produceert in fabrieken met ISO 14001-certificering, en het aandeel duurzame energie in China groeit.
• Lijm: in bamboe vloeren zit gemiddeld wat meer lijm dan in houten parket, omdat de strips aan elkaar worden gelijmd. Die lijm voldoet aan de Europese emissie-eisen. Hoe de vloer wordt gemaakt, leest u in hoe wordt bamboe parket gemaakt.

De overige kanttekeningen staan in nadelen van een bamboe vloer. Bamboe is niet alleen geschikt voor vloeren: het wordt ook gebruikt voor vlonderplanken en bamboe platen.

Heeft u vragen over de herkomst of de certificaten van ons bamboe? Neem gerust contact met ons op.